Önsöz

Önsöz

Nefes Alan Karadeniz

Hava Kalitesi için Bilimsel ve Dijital Yaklaşımlar

Günümüz dünyasında çevresel sorunların karmaşıklığı ve etkilerinin genişliği, bu sorunlara disiplinlerarası, çok katmanlı ve sınır ötesi yaklaşımlarla yanıt verilmesini zorunlu kılmaktadır. Özellikle hava kirliliği, kentleşmenin hızlandığı, sanayileşmenin arttığı ve doğal kaynakların hızla tükendiği Karadeniz Havzası gibi bölgelerde, yalnızca çevreyi değil, halk sağlığını ve bölgesel istikrarı da tehdit eden çok boyutlu bir sorun olarak öne çıkmaktadır.

Bu kitap, BSB00168 kodlu “Know What You Breathe: Mobilizing Communities for Air Quality in the Black Sea Basin (AIRQUEST)” proje kapsamında Karadeniz Havzası’nda hava kirliliğiyle mücadeleye katkı sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Proje, yalnızca bilimsel bir veri platformu kurmayı değil; aynı zamanda halkın, yerel otoritelerin, eğitimcilerin ve genç kuşakların bu verilerden doğrudan faydalanabileceği bir farkındalık ve davranış dönüşümü süreci başlatmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda geliştirilecek web sitesi, mobil uygulama, dijital oyun ve diğer dijital araçlarda kullanılacak tüm içeriklerin temel dayanağını bu kitap oluşturmaktadır.

Kitapta yer alan bölümler, Karadeniz Havzası’nda hava kirliliğinin nedenleri, bölgesel farklılıkları, sağlık ve ekosistem üzerindeki etkileri, teknolojik izleme yöntemleri, çözüm stratejileri ve özellikle eğitimin dönüştürücü gücünü ele almaktadır. Kitapta yalnızca teknik bilgiler değil, aynı zamanda çocuklara yönelik öğretim materyalleri, kamuoyu için farkındalık önerileri ve karar vericilere rehberlik edecek bilgiler de yer almaktadır.

AIRQUEST Projesi, Türkiye, Romanya, Bulgaristan ve Ukrayna’nın yer aldığı çok uluslu bir iş birliğini temel alırken; sınır ötesi kirliliğe karşı geliştirilecek ortak çözümler için veriye dayalı karar destek sistemleri oluşturmayı, eğitim yoluyla toplumsal farkındalığı artırmayı ve dijital teknolojileri etkin biçimde kullanmayı amaçlamaktadır. Bu kitap, projenin bu bütüncül yaklaşımını yansıtan hem bilimsel hem de eğitsel bir kaynak niteliğindedir.

Bu çalışmanın en önemli özelliği, yalnızca proje süresince değil, proje tamamlandıktan sonra da kullanılabilir ve güncellenebilir bir içerik sunmasıdır. Kitapta sunulan bilgi, analiz ve öneriler; AIRQUEST kapsamında geliştirilecek tüm dijital uygulamalarda (web sitesi, mobil uygulama, bilgisayar oyunu, vb.) doğrudan kullanılacaktır. Böylece, bu içerikler uzun vadeli bir öğrenme, bilinçlenme ve eyleme geçme sürecine hizmet edecektir.

Bu kitabın Karadeniz Havzası’ndaki tüm paydaşlar için bir yol haritası sunması ve gelecek kuşaklara daha temiz bir hava, daha sağlıklı bir çevre bırakmak için atılacak adımlarda rehber olması en büyük dileğimizdir.